Kragujevac se nalazi među gradovima u Srbiji koji privlače najveći broj novih stanovnika. Prema zvaničnim podacima Republičkog zavoda za statistiku, tokom prošle godine prebivalište u Srbiji promenilo je blizu 135.000 građana, a u Kragujevac se doselilo 2.079 ljudi, čime se centar Šumadije našao među gradovima sa najvećim brojem doseljenih, odmah iza Beograda, Novog Sada, Niša i Novog Pazara, piše InfoKG.
Podaci pokazuju da je prosečna starost građana koji menjaju prebivalište nešto više od 36 godina. Reč je uglavnom o radno sposobnom stanovništvu, a među razlozima za preseljenje često su školovanje, zaposlenje i zasnivanje porodice.
Posebno je zanimljivo što se Kragujevac izdvaja u regionu Šumadije i Zapadne Srbije, koji u celini beleži negativan migracioni saldo, odnosno veći broj odseljenih nego doseljenih stanovnika.
Kao univerzitetski i klinički centar, Kragujevac privlači mlade koji dolaze na studije i stručno usavršavanje, dok razvoj privrede i industrijskih zona otvara mogućnosti za zaposlenje. U poređenju sa Beogradom, prednosti mogu predstavljati i kraće relacije, jednostavnija organizacija svakodnevnog života i pristupačniji uslovi stanovanja.
Shutterstock/Nada B
Ali kako Kragujevčani prihvataju nove sugrađane?
I dok statistika pokazuje da Kragujevac privlači stanovnike iz drugih sredina, pitanje njihovog prihvatanja otvara sasvim drugačiju priču. U gradu već decenijama opstaje mišljenje da starosedeoci ne gledaju blagonaklono na one koji su se doselili. Upravo taj raskorak između Kragujevca kao poželjnog mesta za život i priča o navodnoj netrpeljivosti prema došljacima bio je povod da portal InfoKG ispita koliko u takvom mišljenju ima istine.
U anketi je učestvovalo više od 300 čitalaca, među kojima su bili i starosedeoci i građani koji su Kragujevac izabrali za svoj novi dom. Njihovi odgovori pokazali su da se iza jednostavne podele na "domaće" i "došljake" kriju različita iskustva, ali i nezadovoljstvo promenama koje prate razvoj grada.
Deo građana koji sebe smatraju starosedeocima istakao je da problem nije samo doseljavanje, već promene u načinu života i ponašanju pojedinaca. Među najčešćim zamerkama našli su se nepoštovanje komunalnog reda, saobraćajna nekultura i odnos prema zajedničkom prostoru.
"Nije problem odakle su, nego kako se ponašaju", jedna je od poruka koja sažima stav dela učesnika ankete.
Pojedini ispitanici izrazili su i nezadovoljstvo zbog konkurencije na tržištu rada, naročito u javnom sektoru, kao i zbog rasta cena nekretnina, za koji neki od njih odgovornost pripisuju prilivu stanovništva iz drugih krajeva. Reč je, međutim, o njihovim ličnim stavovima, a ne o tvrdnjama koje su potvrđene statističkim podacima.
S druge strane, doseljenici smatraju da su takve ocene često nepravedne i da se ponašanje pojedinaca neopravdano pripisuje svima koji nisu rođeni u Kragujevcu.
"Nismo svi isti, niti smo svi došli sa milionima i političkim vezama. Mnogi od nas rade po dve smene, pošteno plaćaju porez i podižu decu u ovom gradu", naveo je jedan od učesnika ankete.
Bilo je i potpuno drugačijih iskustava, koja govore o gostoprimstvu i dobrim komšijskim odnosima.
"Ja sam se doselio pre više od 15 godina i nikada od pravih Kragujevčana nisam doživeo neprijatnost. Prihvatili su me kao rođenog, komšije su mi prve skočile da pomognu kad je bilo teško", napisao je jedan čitalac.
U raspravi se otvorilo i pitanje ko se uopšte može smatrati starosedeocem, budući da se Kragujevac tokom svoje istorije razvijao upravo zahvaljujući dolasku stanovništva iz drugih krajeva.
Pojedini učesnici ukazali su i na nove migracione tokove, uključujući dolazak stranih radnika, kao i na zabrinutost zbog njihovog mogućeg uticaja na uslove rada i zarade.
Iako odgovori više od 300 čitalaca ne predstavljaju reprezentativno istraživanje stavova svih Kragujevčana, oni pokazuju da među građanima postoje različita iskustva i mišljenja.
Dok jedni smatraju da doseljavanje menja nekadašnji karakter grada, drugi podsećaju da upravo novi stanovnici doprinose njegovom razvoju. Ono oko čega se mnogi učesnici rasprave ipak slažu jeste da bi međusobno poštovanje i odnos prema gradu trebalo da budu važniji od mesta rođenja.
Tako podaci o doseljavanju i odgovori iz ankete zajedno pružaju širu sliku Kragujevca – grada koji privlači nove stanovnike, ali u kojem se, kao i u drugim većim sredinama, otvaraju pitanja prilagođavanja, zajedničkog života i prihvatanja promena koje doseljavanje donosi.